Konuyu hatırlatayım; New York Taksi ve Limuzinciler Odası şehirlerinde kullanılacak taksi modeli için bir ihale açmış. “Geleceğin Taksisi” adını taşıyan ve şartnamesi olmayan ihaleye firmalar hazırladıkları araçların tasarımlarını göndermişler. Oda da ön elemeyi geçen üç adet tasarımı New York’luların değerlendirmesine sunmuş. Ankete katılan 22.600 kent sakini ezici sayılabilecek %66’lık oranla KARSAN’ın V1 adını verdiği modelini NISSAN’a ve FORD’a tercih etmiş. Oda başkanı aracın camdan oluşan ve geniş görme açısı sunan gökdelenleri görme olanağı veren panoramik tavanının ve hoş dizaynının bu tercihin nedeni olduğunu düşündüğünü söylemiş. Anket sonuçlarını New York Times da haber yapmış ve 90 derece açılan kapılarıyla V1’in tekerlekli sandalye alabilme özelliğini ön plana çıkartan övücü bir makale yayınlamış. Bu süreçte basınımızda da şirketin yetkililerinin çok umutlu demeçleri yayınlandı.
* * *
Fakat KARSAN ihaleyi kazanamadı.
* * *
Evet KARSAN güzel bir endüstriyel tasarım sunmuş, halkın beğenisini kazanmıştı. Yöneticiler lobi ve halkla ilişkiler yapma becerisi göstermişler ve New York Times gibi bir gazetede haberler yayınlatmayı başarmışlardı. Şirket istekliliğini ortaya koymuş, sunduğu prototip ile teknik yeteneğini de sergilemişti. Ancak ihaleyi değerlendirme görevi verilen Ricardo Incorporation V1’in ABD piyasasında servis destek altyapısının bulunmadığını, firma ölçeğinin yeterli olmadığını, onarım ve yedek parça maliyetinin öngörülemediğini, firmanın öğrenme ve gelişme potansiyeli hakkında fikir sahibi olunmadığını ve bütün bunların KARSAN’ı en yüksek risk grubu içine soktuğunu belirterek reddetti.
KARSAN’ın böylesi bir uluslar arası dış kaynak kullanım ihalesine sadece ürün özellikleri ile yaklaşmasını acemilik olarak nitelemek herhalde ağır sayılmaz. Ülkemizde benzer konuların fiyat ve fonksiyonel özellikler ekseninde yapılması bizi uluslararası ihalelerde de aynı yanlışa düşürüyor. Arka bahçede oynamaktan kurtulmak istiyorsak dış kaynak kullanımı yapan her firma buradan dersler çıkarmalı.
Hiçbir firma bütün hataları yapacak kadar uzun yaşayamayacağına göre.