Yaygın düşünce etik ve ahlak arasında anlam farkı olmadığı yönünde ise de bu iki kavram birbirlerinden farklıdır. Ahlak kişisel karakteri ifade ederken etik sosyal bir sistem olarak davranışsal prensipler bütünüdür. Bir toplumdan diğerine etik prensipler değiştiğinden evrensel bir etikten, hatta etik standartlarından bahsetmek çok zordur.
Ancak etik prensiplere aday bazı kurallardan söz edilebilir. Derlediklerimi görüşlerinize sunuyorum.
Altın Kural: Başkalarıyla ilişkiye sizinle girilmesini istediğiniz gibi giriniz.
Immanuel Kant’ın kategorik buyruğu: Bir davranış herhangi bir kişi için uygun değilse kimse için uygun değildir. Çifte standarttan uzak durun!
Descartes’ın değişim kuralı: Eğer bir davranış tekrarlı olarak yapılmayacaksa onu yapma hakkı bulunmamaktadır. Bir davranış şimdi için kabul edilebilir küçük bir değişim getirebilir, ancak tekrarlandığı takdirde uzun vadede kabul edilemeyecek değişiklikler getirebilir. Bir kere kaygan inişe girildiğinde geri dönmek, hatta durmak olanaksız olabilir. Slippery slope (kaygan iniş) kuralı olarak da bilinir. Diğer deyişle bir defadan bir şey çıkmaz, lafı yanlıştır.
Utilitarian (faydacı) kural: En yüksek değeri, faydayı getirecek eylemi yapınız. Bu kural değerleri önceliklendirdiğimiz ve farklı davranışların sonuçlarını öngörebildiğiniz varsayımı yapmaktadır.
Risk aversion (riskten hoşlanmama) prensibi: Faydacı kuralın karşıt kavramından çıkartılmıştır. En az zarara veya en az potansiyel maliyete yol açacak eylemi tercih ediniz. Bazı eylemlerin çok yüksek zarar potansiyelleri ancak çok küçük oluşma olasılıkları vardır. Bunları değil, oluşma olasılığı yüksek olsa bile potansiyel zararı düşük seçenekleri tercih ediniz.
Beleş yok (There is no free lunch) kuralı: Tüm somut ve soyut varlıklar başka kişilerin sahipliğindedir. Birisi size faydalı olacak bir şey yapmış ise onun bir bedeli vardır, ödenmelidir.
Bu etik kurallar tüm davranışlara kılavuzluk edebilecek kadar kapsamlı olmasa da bu kuralları kolayca geçemeyen eylem ve davranışlar çok dikkatle yapılmalıdır. Hatta yapılmasa çok daha iyi olur.
Bireyleri yüksek ahlaklı, etik prensipleri güçlü bir topluma dönüşmemiz dileğimle.