Proses endüstrilerinde bazı uygulamalar vardır ki geleneksel ölçüm teknolojileri yüksek sıcaklık, yüksek basınç, köpük oluşumu, agresif kimyasallar veya mekanik erişim zorlukları nedeniyle yetersiz kalır. Özellikle rafineri kok tamburları, siklonlar, reaktörler, seperatörler ve çok fazlı akış sistemleri bu zorlu uygulamaların başında gelir. Bu tür proseslerde radyometrik ölçüm teknolojisi uzun yıllardır güvenilir bir çözüm olarak kullanılmaktadır. Endress+Hauser'in yeni nesil radyometrik dedektörü Gammapilot FMG50, bu teknolojiyi daha güvenli, daha ekonomik ve daha dijital hale getirmek amacıyla geliştirilmiştir.
FMG50'nin geliştirilmesindeki temel hedef; kurulum maliyetlerini azaltmak, proses güvenliğini artırmak, bakım faaliyetlerini kolaylaştırmak ve cihaz yaşam döngüsü yönetimini dijitalleştirmektir. Cihaz özellikle petrol ve gaz, kimya, madencilik, metal ve enerji sektörlerinde karşılaşılan zor ölçüm uygulamalarına hitap etmektedir.
DÜNYANIN İLK GERÇEK 2-TELLİ RADYOMETRİK DEDEKTÖRÜ
Gammapilot FMG50'nin en dikkat çekici özelliği dünyanın ilk gerçek 2-telli loop-powered radyometrik kompakt transmiteri olmasıdır. Geleneksel radyometrik sistemler genellikle 4 telli besleme gerektirirken FMG50 yalnızca standart 4-20 mA hattı üzerinden çalışabilmektedir. Bu sayede mevcut kablolama altyapısına kolayca entegre edilebilmekte ve özellikle eski tesislerde modernizasyon projelerini önemli ölçüde kolaylaştırmaktadır.
Bu yaklaşım, ölçüm noktası başına yaklaşık 600-800 Euro CAPEX tasarrufu sağlayabilmektedir. Daha az kablo, daha az saha ekipmanı ve daha düşük enerji tüketimi yatırım maliyetlerinin azaltılmasına katkı sunmaktadır. Ayrıca kendinden emniyetli tasarımı sayesinde Ex alan uygulamalarında da güvenli kullanım imkanı sağlamaktadır.
Bu yeniliğin arkasında patentli düşük güç tüketimli sensör tasarımı bulunmaktadır. Sensör yalnızca 16 mW güç tüketerek, önceki jenerasyona göre çok daha düşük enerjiyle çalışabilmektedir. Buna rağmen sensör içerisinde gerekli yüksek gerilim üretilebilmektedir.
IEC 61508'E GÖRE TASARLANMIŞ SIL2/SIL3 GÜVENLİĞİ
Proses güvenliği sadece bir tercih değil, operasyonların sürdürülebilirliği için kritik bir gerekliliktir. Bu nedenle FMG50, tasarım aşamasından itibaren fonksiyonel güvenlik gereksinimlerini karşılamak üzere geliştirilmiştir.
Cihaz, IEC 61508 standardına uygun olarak SIL2 seviyesinde geliştirilmiş olup homojen yedekli yapıda SIL3 uygulamalarında da kullanılabilmektedir. Ayrıca TÜV tarafından onaylanmış güvenlik sertifikalarına sahiptir.
FMG50'nin güvenlik yaklaşımı sadece sertifikasyonla sınırlı değildir. Cihaz;
- Sürekli hata teşhisleri,
- Son derece düşük 23 FIT λDU değeri,
- SIL devreye alma sihirbazları,
- Adım adım yönlendirmeli proof-test prosedürleri ve otomatik test raporları sayesinde insan kaynaklı hataların azaltılmasına yardımcı olmaktadır.
Bu özellikler emniyet enstrümantasyonu sistemleri (SIS) içerisinde kullanılan seviye, yoğunluk ve arayüz uygulamalarında önemli avantajlar sağlamaktadır.
HEARTBEAT TECHNOLOGY İLE DİJİTAL YAŞAM DÖNGÜSÜ YÖNETİMİ
Gammapilot FMG50'nin en güçlü yeniliklerinden biri de Endress+Hauser'in Heartbeat Technology platformunu radyometrik ölçümlere taşımasıdır.
Heartbeat Technology üç temel fonksiyon sunmaktadır:
1. Sürekli Hata Teşhisi
Cihaz içerisinde sürekli çalışan 54 farklı tanılama mekanizması bulunmaktadır. Bunlar elektronik kontrolü, kablo bütünlüğü, RAM ve ROM doğrulamaları, sıcaklık takibi, sayım oranı kontrolü, yüksek gerilim kontrolü gibi kritik fonksiyonları sürekli izlemektedir. Bu sayede cihaz sağlığı gerçek zamanlı takip edilebilmektedir. Hata teşhisi mesajları NAMUR NE107 standardına uygun olarak sunulmaktadır.
2. Doğrulama
Heartbeat Verification sayesinde cihazın doğrulaması proses kesintisi olmadan gerçekleştirilebilmektedir. Sistem otomatik olarak rapor oluşturur ve bakım ekiplerinin planlı duruş hazırlık süreçlerini kolaylaştırır.
3. İzleme (Monitoring)
FMG50 yalnızca ölçüm yapmakla kalmaz, aynı zamanda kendi sağlığını da izler. Fotokatlandırıcı tüpün (PMT) kalan ömrü ve radyoaktif kaynağın beklenen çalışma süresi gibi bilgiler operatöre sunulur. Böylece gerçek anlamda kestirimci bakım uygulamaları gerçekleştirilebilir.
YÜKSEK SICAKLIKLARDA EK SOĞUTMAYA İHTİYAÇ DUYMAZ
Radyometrik ölçümlerde yüksek sıcaklıklar her zaman önemli bir mühendislik problemi olmuştur. Geleneksel sistemlerde çoğu zaman su soğutmalı dedektörler kullanılmak zorundadır.
FMG50 ise özel PVT HT sintilatör malzemesi ve düşük güç tüketimli tasarımı sayesinde 80°C ortam sıcaklığına kadar ilave su soğutması olmadan çalışabilmektedir.
Bu yaklaşım;
- Soğutma suyu altyapısının ortadan kaldırılması,
- Daha düşük kurulum maliyeti,
- Daha düşük bakım ihtiyacı,
- Daha az yardımcı ekipman,
- Su tüketiminde tasarruf gibi avantajlar sağlamaktadır. Çoğu uygulamada işletme maliyetlerinde önemli düşüşler elde edilebilmektedir.
ÇOK FAZLI AKIŞ ÖLÇÜMLERİNDE YENİ OLANAKLAR
Petrol ve gaz üretiminde çok fazlı akış ölçerler giderek daha yaygın kullanılmaktadır. Geleneksel ayırıcılara alternatif olarak kullanılan bu sistemlerde yağ, su ve gaz oranlarının belirlenmesi için yoğunluk ölçümü kritik öneme sahiptir.
Radyometrik yoğunluk ölçümü;
- Aynı kesitte ölçüm yapılabilmesi,
- Emülsiyonlardan etkilenmemesi,
- Köpük oluşumunu yönetebilmesi,
- Geniş çalışma koşullarında yüksek doğruluk sunabilmesi nedeniyle çok fazlı ölçümlerde yaygın şekilde tercih edilmektedir.
FMG50; yoğunluk bilgisini sağlarken, basınç ve sıcaklık gibi diğer proses verileriyle birlikte kullanılarak yağ, su ve gaz debilerinin hesaplanmasına katkı sağlar. Bu sayede separatörlere olan ihtiyaç azaltılabilir ve gerçek zamanlı üretim optimizasyonu mümkün hale gelir.
PROSES ÖLÇÜMÜNDE YENİ FREKANS NOKTASI
Gammapilot FMG50, radyometrik ölçüm teknolojisinin yalnızca bir sonraki versiyonu değil; dijitalleşme, fonksiyonel güvenlik ve yaşam döngüsü yönetimi kavramlarının birleştiği yeni bir platformdur. Dünyanın ilk gerçek 2 telli radyometrik dedektörü olması, SIL2/SIL3 uyumlu tasarımı, Heartbeat Technology entegrasyonu ve yüksek sıcaklıklarda ilave soğutma gerektirmeyen yapısı sayesinde hem yeni yatırımlar hem de modernizasyon projeleri için güçlü bir alternatif oluşturmaktadır. Özellikle petrol ve gaz, rafineri, kimya, madencilik ve çimento sektörlerinde güvenilirliğin, emniyetin ve toplam sahip olma maliyetinin ön planda olduğu uygulamalarda FMG50 proses ölçümünde yeni bir referans noktası olarak öne çıkmaktadır.
