Kariyeri boyunca makinenin ötesinde saat gibi işleyen bir sistemin parçalarındaki yapbozu heyecanla çözümleyen ARÇELİK Global Bakım Müdürü İlyas Engin Altuntop, "arıza peşinde koşan" bir mühendisten "sistem tasarlayan ve yöneten" bir lider haline geldi. 24 yıldır bakım profesyonelliği görevini icra eden Altuntop’un Arçelik Bulaşık Makinesi İşletmesi’nde yaşadığı bir cuma akşamı ise onun için bakım felsefesinin kırılma noktalarından biri oldu. “Eğer bir hatta veya makinede aynı rulman, aynı valf ya da aynı elektronik kart üst üste sorun çıkarıyorsa, orada parça suçlu değildir. Parça, sistemdeki daha büyük bir uyumsuzluğun, bir parametre sapmasının veya tasarım hatasının sadece kurbanıdır.” diyen Altuntop, uzun yıllara dayanan bakım tecrübesiyle, genç bakım mühendislerinin çoğu zaman fark etmediği ama sahada büyük fark yaratan “altın kurallar”ı paylaştı.
KİTAPLARDA YAZMAYAN BAKIMIN ALTIN KURALLARI
Altuntop, "Akademik eğitim ve kitaplar size bir rulmanın teorik ömrünü hesaplamayı, mukavemet kurallarını ya da akışkanlar mekaniğini çok iyi öğretir. Ancak o kitapların yazmadığı, sadece sahanın tozunu yutarak öğrenilen çok başka altın kurallar vardır." diyerek, mesleğinin başındaki genç meslektaşlarına her zaman kulaklarına küpe yapmalarını önerdiği maddeleri şöyle sıraladı:
"Operatörü dinle, makineyi anla: Bir makineyi en iyi tanıyan kişi, üniversite diploması olan mühendis değil, günde 8 saatini o makinenin başında, onun sesini duyarak geçiren operatördür. Genç mühendisler bazen teorik bilgilerinin verdiği özgüvenle operatörün hislerini veya gözlemlerini göz ardı edebiliyor. Oysa en karmaşık arızaların kök nedenine giden en değerli ipuçları, o operatörlerle kuracağınız doğru diyaloglarda saklıdır. Sahadaki tecrübeye, kıdemli teknisyenlerin ve operatörlerin birikimine her zaman saygı duymak gerekir.
Arıza yerinde çözülür, masada değil: Günümüzde önümüzde harika dijital ekranlar, SCADA sistemleri var. Ancak bilgisayar başından, klimalı odalardan bakarak bakım yönetilmez. Gerçek bir bakımcı arıza anında sahaya iner; o yağı koklar, o gövdedeki titreşimi eliyle hisseder ve sesleri dinler. Duyu organlarınızı devreye sokmadığınız sürece ekrandaki veriler size sadece bir yere kadar rehberlik eder.
İşi tutkuyla yapmak: Bakım, mesai saatlerine sıkıştırılabilecek rutin bir iş değildir. Gece yarısı gelen bir telefonda heyecanlanmayı, o makineyi ayağa kaldırma hırsını ve sistem yeniden sağlıklı çalışmaya başladığında duyulan o tatmini içinizde hissetmeniz gerekir. Bu meslekte fark yaratan şey, teknik bilginin yanına koyduğunuz tutkudur."
ARÇELİK'İN BAKIM YÖNETİM STRATEJİLERİ
Arçelik gibi yüksek otomasyonlu ve küresel ölçekte üretim yapan yapılarda bakım stratejileri, anlık ve kişiye bağımlı çözümlerden tamamen sıyrılmak zorundadır. Bugün Arçelik'in odaklandığı ana kurgu; her şeyin takip ve analiz edilebildiği, kalıcı çözümler üreten ve en önemlisi bakım ekibine yeni katılan genç bir meslektaşların bile sisteme dahil olduğunda kolayca uyum sağlayabileceği standart, kurumsal bir yapı inşa etmek. Bunu yapmanın yolu da sahadaki veriyi evrensel bir mühendislik dili kullanarak dijital platformlara taşımaktan geçiyor.
Altuntop, "Bu dijital kurgunun merkezinde ise körü körüne tek bir bakım modelini uygulamak yerine, "Varlık Kritiklik Analizi" ile doğru ekipmana doğru stratejiyi uygulamak yer alır." diyor ve fabrikadaki tüm ekipmanları üretimdeki rollerine göre üç temel sınıfa şöyle ayırıyor:
"Kritik Ekipmanlar: Bu gruptaki varlıklarımız tamamen Güvenilirlik Odaklı ve Kestirimci Bakım metodolojileriyle yönetilir. Online titreşim izleme, sıcaklık ve akım analizleri gibi ileri nesil teknolojilerle makinelerimizin adeta röntgenini çekeriz. Buradaki tek ve net amaç; sıfır plansız duruştur.
Yarı Kritik Ekipmanlar: Üretimi doğrudan durdurmayan ama verimliliği etkileyen bu ekipmanları, üretici talimatları ile kendi saha tecrübelerimizi harmanlayarak Periyodik ve Önleyici bakımlarla kontrol altında tutarız.
Kritik Olmayan / Yedeği Olan Ekipmanlar: Yatırım ve bakım maliyet dengesini gözeterek, bu grupta reaktif yani arızalanana kadar çalıştırma yaklaşımını tercih edebiliyoruz. Çünkü bu ekipmanların durması üretimi kesintiye uğratmaz ve arıza maliyeti, kestirimci bakım yatırımı maliyetinden daha düşüktür."
Arçelik bu stratejik dengeyi kurarken dijitalleşmenin gücünü arkasına alıyor. Temel hedefleri ise; reaktif bakımların payını minimum seviyelere çekmek, kestirimci ve proaktif yaklaşımların oranını maksimize ederek küresel standartlarda bir operasyonel mükemmellik yakalamak.
