Balkanlar, BDT ülkeleri, Ortadoğu ve Kuzey Afrika’yı kapsayan geniş bölgenin en büyüğü olan, dünyada ise ilk 5’te yer alan Yapı Fuarı – Turkeybuild İstanbul, “Fikir Önderleri İnovatif Üretim ve Yatırım Modellerini Tartışıyor” konulu Başkanlar Forumu ile güne başladı.

Bilişim Vadisi Tasarım Kümelenmesi Direktörü Pınar Sipahi moderatörlüğünde gerçekleşen etkinlikte; İzmir Serbest Mimarlar Derneği (SMD) Başkanı Hüseyin Egeli, Gayrimenkul ve İnşaat Birliği Platformu (GİİP) Gen. Skr. Mehmet Ali Kandemir, Gayrimenkul için Strateji Platformu (GİSP) Yön. Kr. Üyesi Mehmet Ersül, Türk Serbest Mimarlar Derneği (TürkSMD) Başkanı Önder Kaya ve Urban Land Institute Türkiye (ULI Türkiye) Başkanı Zafer Baysal yapı sektöründeki inovatif üretim ve yatırım modellerini konuştu.

“YARATICILIK VE YENİLİK ÖNE ÇIKTI”

Son dönemde yaratıcılık ve yeniliğin öne çıktığını vurgulayan İzmir Serbest Mimarlar Derneği (SMD) Başkanı Hüseyin Egeli, “Küresel ekonominin yaratıcılık ve yenilik konsepti tüm firmaların adeta her alandaki mottosu oldu. Bütün iş kolları bunun üzerine inşa ediliyor. Mimarlık açısından, tarihte mimarlığa bakınca, inovasyon lafı yokken, hemen ikinci dünya savaşı döneminde radar ve savaş teknolojileri üreten konteynerden bir bina tasarlanıyor. Yıkılmak üzere yapılan fakat kendi içerisinde çalışanlar ile mimarinin birbirini desteklediği bir yapıya dönüşen bu binaya 1998 yılına kadar kimse dokunamıyor. Diğer yandan orta çağda Mimarlık son derece farklı, mimarlar çok bireysel. Neredeyse kapalı kutu bir yapı var. Her şeyleri gizli ve saklı. Yanlarında sadece birkaç kişiyi yetiştiriyorlar. Tabi bu durum özellikle son dönemde teknolojinin gelişmesiyle birlikte tersine dönüyor.” dedi.

Sonraları daha önce konsept koyan mimarların yerine gayrimenkul sektörü karar verici oluyor. Mimarların hangi malzemeyi kullanacağı, hangi sosyolojik değerleri öne çıkaracağı gibi birçok değeri gayrimenkul sektörü oyuncuları mimarlara empoze etmeye başlıyorlar diyen Egeli, sözlerine şöyle devam etti:

“Bu tabi mimarların yenilikçi ve inovatif olması için geniş bir alan bırakmıyor. Önümüzdeki dönemde ise mimarlıkta gelişen teknoloji ile birlikte mimarın ve mimarlığın etkisinin azalacağını görüyoruz. Malzeme standardizasyonu aynı tip bina yapımını getirecek. Yani sosyolojik ilişkiler ve diğer ilişkiler olmadan aynı binaların her yerde olacağı bir döneme gidiyoruz. Tehlikesiz noktası ise kimliksiz binaların çoğalıyor olması. Öte yandan gerçekten başarılı mimarlar, doğru bilgilerle çalışarak, estetikle harmanlayarak üstün performanslı binalar üretiyorlar” açıklamasında bulundu.

“HER ŞEY FİNANSAL GETİRİ SAYILMAMALI”

Çevresel ve sosyal etki analizi dediğimiz olgu ile karşı karşıyayız diyen Urban Land Institute Türkiye (ULI Türkiye) Başkanı Zafer Baysal ise, “Bugün Türkiye’ye zamanında akın akın gelen yabancı gayrimenkul temsilcileri bir manifesto imzaladı. Eğer bir yapı, çevresel ve sosyal etki analizinde yönetişimsel olarak gerekli puanlamayı almıyorsa, bu tip projelere kesinlikle girmeme kararı aldılar. Bunun etkisini Türkiye’de hissetmiyoruz. Çünkü 2008’de dünyada ne kadar yatırımcı varsa Türkiye’de idi.” dedi.

Bugün Türkiye’de olmayan bu yatırımcılar, tekrar Türkiye’ye geldiğinde bakacakları iş, çevresel ve sosyal etki analizinin binalarda, yapılı çevrede, yatırım yapılırken yatırım miktarı olarak değerlendirmesini göze alıyor diyen Baysal, sözlerine şöyle devam etti:

“Bir konut projesi yaparken sosyal konut da geliştirmek zorundasınız. Bugün TOKİ’nin 100 bin konut geliştirdiği ve bu sayının 2,1 milyon talep gördüğü bir ortamda, esasen sosyal etki çevresel etkiye göre çok daha soyut bir kavram ancak yaşamlarımızda hissettiğimiz bir kavram. İngilizler bu işi böyle çözdü. Çünkü baktılar evler o kadar ulaşılamaz ve satın alınamaz hale geldi ki, satın alınabilir evler için her müteahhite bir hedef koydular” dedi.

Baysal, artık gayrimenkule bir hizmet gözüyle bakıldığını vurgulayarak, nasıl paylaşımlı ekonomide ofisiniz olması gerekmiyorsa ya da arabayı paylaşımlı kullanabiliyorsanız, artık gayrimenkul de bir hizmet diyerek her şeyin sadece finansal getiriler olarak görülmemesi gerektiğinin altını çizdi.

ARSA FİYATLARI DİKKAT ÇEKİYOR

Gayrimenkul için Strateji Platformu (GİSP) Yön. Kr. Üyesi Mehmet Ersül konuya ilişkin yaptığı konuşmasında ise, “Dün sabah çok önemli bir şirketin inşaat iflas haberiyle uyandım. Linkedin üzerinden dönüp bakınca o şirkette 644 profesyonel yönetici yer alıyordu. Neyi yanlış yapıyoruz? Peki nasıl oldu? Kültürel dezavantajlarımız var. Hepimiz bu işten ne güzel para kazandık diye anlata anlata, şişire şişire inanılmaz bir noktaya geldik. Sektör batar mı? Siz batmadan batmaz. Lakin, gayrimenkul eğer zarar ediyorsa ve sıkıntı yaşıyorsa siz yaşıyorsunuz veya yaşayacaksınız demektir.” dedi.

Son 20 yılda istihdam büyümeye devam ederken her şey konut sektörü üzerinden dönüyor ancak arsanın doğru fiyatlandırılması, maliyetlerin olması gerektiği çizgide bulunması ile sosyal konutların yapılması mümkün olabilir diyen Ersül, sosyal konutların yapılması için arsa fiyatlarına dikkat çekerken, sektörde bir konsolidasyon beklediğini de ekledi.

KAT MÜLKİYETİ GENELLİKLE OTELLER İÇİN UYGULANAN BİR SİSTEM

Kat mülkiyeti, genellikle oteller için uygulanan bir sistem dilyen Gayrimenkul ve İnşaat Birliği Platformu (GİİP) Gen. Skr. Mehmet Ali Kandemir ise, “Konut üretiminde olduğu gibi, bir yandan üretip bir yandan satamadığınız için ciddi yatırım gücü gerekiyor. Bu sistem 1970’lerde ABD’den Kuzey Akdeniz’e geniş bir havzada yaygın bir biçimde kullanıldı. Özellikle Arapların gelip gayrimenkul almasıyla bunu öğrenmeye başladılar. Her ne kadar yasal mevzuat mümkün olsa da otel odaları bağımsız satılamıyordu ama müşterek mülkiyet yapıp satabiliyorduk.” dedi.

Son değişikle birlikte, bazı şartlara uymuş olma kaydıyla, otel odalarına bağımsız bölüm mülkiyeti sağlanabiliyor diyen Kandemir, böylece bir turizm yatırımcısını  kendine ortak etme imkânı olduğunu ve bunun uygulanmaya başladığı ülkelerde turizmde bir kalkınma söz konusu olduğunu belirtti. Kandemir, bunun nedenini ise, yatırımların daha kolay yapılması ve bunun da Türkiye’de yakın gelecekte 5 ila 10 milyar dolarlık turizm yatırımlarını artmasını sağlayacağını düşündüğünü ifade etti.

"MİMARLIK ÇALIŞANLARI HAK ETTİĞİ BEDELİ ALMIYOR"

Türk Serbest Mimarlar Derneği (TürkSMD) Başkanı Önder Kaya, “Biliyorsunuz mimarlık ofislerine ya da başka tasarım ofislerine tasarım merkezi hakkı olması sağlandı. Mimarlık ve tasarım ofislerine verilen tasarım ofisi olma parametrelerinin düzenlenmesi lazım. İnovatif olarak ne yapıyorsunuz sorusunun yanıtı olursa tasarım ofislerinin önü açılır.” dedi.

Hiçbir mimarlık çalışanı hak ettiği bedeli almıyor diyen Kaya, nitelikli mimar sayısını artırmak için ciddi adımlar atmak gerektiğini belirterek nitelikli yapıların yolunun, nitelikli mimarlıktan geçtiğini söyledi. Kaya, “Bu konu özelinde de ekonominin düzelmesi gerekiyor. Yıllardır KİT’le konuşmamıza rağmen mesafe alamadık.” açıklamasında bulundu.

Gayrimenkul sektöründe en büyük sıkıntının yıkarak yapmak olduğunu vurgulayan Kaya, İstanbul’da ve Ankara’da yenilenebilecek yapıların bulunduğunu belirtti.

Kaya, “Bunun sebebi ise kültürel süreklilik, elimizdeki mevcut stokların heba edilememesi. Yakın dönem bütün kentlerimizi yıkıyoruz, bunu sadece biz yapıyoruz, Afrika’da da yapılmıyor. Hepimizin nitelik konusunda anlaşması gerekiyor. Böyle bir kültürel sürekliliği yok etmekle toplumu yok ederiz” dedi.

YAPI FUARI SON GÜNÜNDE YAPI TECH GARAGE MARATON SUNUMLARINA EV SAHİPLİĞİ YAPACAK 

Girişimcilerin sektörle daha sık bir araya gelmeleri yaklaşımından hareketle Değişim Mimarı İnovatif Yönetim Danışmanlığı iş birliğiyle ortaya çıkan ve 4 gün boyunca sektöre damga vuran girişimcileri ağırlayacak olan Yapı Tech Garage alanının tekno-girişimleri; fuarın son gününde gerçekleştirilecek Yapı Tech Garage Maraton Sunumları ile yeni iş ve ürün modelleri hakkında sektör paydaşlarını bilgilendirecekler.

Alanda; sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik, yapı bilgi modellemesi, ileri dönüşüm, yapay zeka, şantiye yönetim araçları, yapı mobil uygulamaları, 3B üretim, online pazaryeri, bulut yazılım ve nesnelerin interneti gibi konularda girişimler, tasarım aşamasından bina teslim aşamasına kadar mimarlara, mühendislere, proje yöneticilerine, üreticilere, yüklenicilere, geliştiricilere, pazarlamacılara ve kullanıcılara farklı olanaklar sunduğu teknolojileri tanıtacaklar.

9 Nisan 12:00-14:00 aralığında, Hyve Group Fuarlar İçerik ve Etkinlikler Departmanı Yöneticisi Zeynep Gülşen ve Değişim Mimarı İnovatif Yönetim Danışmanlığı Kurucusu Demet Demirer tarafından modere edilecek oturumda, Ottan Studio Kurucusu Ayşe Yılmaz, Planticket Kurucu Ortağı Bora Yiğit Şentürk, Elta VR Kurucu Ortağı Eli Levi, BIMCrone Kurucu Ortağı Nesrin Akın Öztabak, BIMMade Kurucusu & Genel Müdürü Serdar Birden, iyiMakina Kurucusu Sinan Zabunoğlu, İç Mimar, Funsef Kurucu Ortağı Şule Erkınay ve Optio Kurucu Ortağı Ufuk Baydilek çalışmalarını tanıtacak.