Kontrol sisteminin müdahalesi ile bu sapmalar dengelenerek prosesin arzu edilene yakın şekilde ilerlemesi sağlanır. Böylelikle verimli bir çalışma aralığında kalınır. Bugün tüm DCS’lerin otomatik döngü ayar alt sistemleri bulunmaktadır. Ayrıca pazarda döngü ayarı yapan bağımsız yazılımlar da satılmaktadır. Bu yazılımlar PLC dahil herhangi bir sisteme eklenebilmektedirler.
Bir kontrol döngüsü proses set değerinden sapma göstermiyor ise ayarlı olarak kabul edilir. İyi ayarlanamayan döngülerde set değerinden aşırı sapmalar oluşur. Bazı prosesler doğrusal değillerdir, bu tür proseslerde optimal denebilecek bir ayar sabiti bulunmaz. Dolayısıyla da doğrusal olmayan bir prosesi ayarlamak olanağı için tek bir müdahale komutu yetmez.
Keza ölü zamanları uzun olan prosesler, örneğin set değeri değişikliklerine karşı reaksiyon zamanı uzun olan prosesler veya yük değişikliklerinin proses zaman sabitinden uzun olan prosesler basit geri beslemeli kontrol sistemleri ile iyileştirilemezler. Bu tür prosesler için gelişmiş kontrol sistem türlerinden uygun olanlarını seçmek gerekir.
Prosesi set değerine yakın çalıştırmak çok önemli olsa da daha önemli olan başka bir şey vardır. O da set değerini doğru belirlemektir. Set değerinin doğru belirlenmesi için de amacın belli olması gerekir. Bir prosesi birim zaman içinde en fazla çıktı elde etme amacıyla çalıştırabileceğiniz gibi minimum enerji tüketimi amaçlı da çalıştırabilirsiniz. Prosesin set değeri amaca göre farklı olacaktır.
Özetle sadece kontrol döngüsünü ayarlı tutmak prosesin performansını maksimize edemez. Set değerlerinin de doğru belirlenmesi esastır. Döngüleri ayarlı, set değerleri doğru belirlenmiş proseslerin olduğu tesisler iyi tesisler, bunları bu hale getiren mühendisler iyi mühendislerdir.
Şimşekleri üzerime çekeceğim ama ne yazık ki her ikisinin de ülkemizdeki sayıları çok azdır…
