ESCO yeni bir isim olmakla beraber işin mantığı köklü bir geçmişe sahip. Önceki isimleri EEC Energy Efficiency Companies idi. O zamanlar yalnızca verimlilik çalışmaları yapıyorlardı. Buna bakım da eklenince isimleri ESCO oldu.
* * *
Enerji verimliliğini yükseltmek, enerji üreten ve dönüştüren cihazların bakımını yapmak kapsamlı projeler gerektiriyor. Endüstriyel üretim faaliyetlerinin yanı sıra aydınlatma, ısıtma, havalandırma gibi konfor ile tüm faaliyetleri kapsamak da mantık gereği olduğundan ESCO’lar tek bir bilgi alanında uzman olmanın ötesine geçmek, değişik enerji türleri ve yönetimlerine ilişkin disiplinlerde bilgi sahibi olmak zorundalar. Ancak ESCO’ları diğer şirketlerden, danışmanlık ve proje firmalarından ayıran daha büyük fark performans tabanlı sözleşme yapmaları. ESCO müşterisine bir tasarruf garantisi veriyor. Bunun üzerinde sağlanacak tasarrufun parasal değerini de iki tarafın paylaşması öngörülüyor (kimin aslan olduğu sözleşme yapma becerisine bağlı). Bu noktada tabii risk de ortaya çıkıyor. Proje beklenen tasarrufları sağlamaz ise zarar ESCO’ya yazıyor. Tasarrufların akış hızı ve tutarı yapılacak yatırımın geri ödeme süresini belirliyor. Çoğunlukla bu süre 7 ila 20 yıl arasında değişiyor. Bu vade ESCO’ların finansal açıdan güçlü olmalarını gerektiriyor.
* * *
Çoklu uzmanlık, güçlü finansal yapı, geniş kadro falan derken ESCO’lar hızla çoğalmıyor. Lider Almanya 500 üzerindeki ESCO ile başı çekiyor, Fransa’da 100, İtalya’da birkaç düzine, İspanya’da 10 özel, birkaç da devlet ESCO’su var. Bizde ise ne kaç ESCO olduğu belli ne de kaç proje yapıldığı. Bildiğim devlet ESCO’su bulunmadığı…
* * *
Global ESCO’lar arasında SCHNEIDER, EATON, SIEMENS, HONEYWELL, JOHNSON & JOHNSON var. Geleceği olan bir konu olduğu için petrol alanında çalışan şirketlerden bazılarının da ESCO’ları var, örneğin CHEVRON’un. Öte yandan tüketimin izlenmesi daha fazla gerçek zamanlı olmaya doğru gittiğinden (bunu yapanlara ESCO 2.0 deniyor) ve bu da güçlü yazılım altyapısı gerektirdiğinden SAP, ORACLE, Microsoft gibi yazılım şirketlerinin ESCO projelerinden pay alma hevesleri kabarmış görünüyor.
* * *
ESCO projelerinin bir başarı faktörleri de müşterilerin enerji tüketim paternlerini ve bakım yaklaşımlarını değiştirmeleri. Bunu sağlayacak olanlarla proje olasılığı artıyor.
S.T.Elektrik Enerji Dergisi olarak dileğimiz ESCO’ların ve yaptıkları projelerin sayılarının çoğalması.
