Bu makinaları tanımanın benzerlerini geliştirmemize faydası olacağına inanmamın yanı sıra hayli ilginç de bulmam köşemi bu konuya ayırma neden oldu.

• • •

En gelişmiş makinaların yedinci sırasında Pratt & Whitney firmasının 1940 yılında üretmiş olduğu 1633 kg ağırlığındaki, 3000 - 4.300 aralığında değişen beygir gücüne sahip, 28 silindirli pistonlu motor yer alıyor. Savaş uçakları için tasarımlanmış ancak onlarda hiç kullanılmamış olan kendi kategorisinin bu en gelişmiş, en güçlü ve en karmaşık ürünü turbojetlerin yaratılması sonrasında seri üretime dahi geçirilmeden tarihe mal olmuş.

Altıncı sırayı zemberekli bir kol saati alıyor. Frank Muller’in Mega 4 modeli saat 1483 parçaya sahip ve beş yılda tamamlanabilmiş. 2,7 milyon dolar etiket fiyatı konmuş olan bu ürün sanat ile teknolojinin mükemmel harmonisini sunuyor.

Beşinci sırada bir süper bilgisayar var. Saniyede 2,5 katirilyon işlem yapan TH-1 kodlu bu ürün Çin’deki Tianjin supercomputing merkezinde kullanılıyor. Peta ölçeğindeki çok az bilgisayar arasında yer alan bu makina Linux işletim sistemi ile çalışıyor. USS New Hampsire önceki üç makinanın de üstünde kendine yer bulmuş bir denizaltı. 40.000 beygir gücündeki bu makina tam batmış halde 25 knot (deniz mili) hız yapıyor. Uzunluğu 113 metreye çok yakın olan USS New Hampshire tuhaf tesadüf ancak 113 kişilik bir mürettebat tarafından yönetilebiliyor.

Üçüncü sıra 30.332 kg ağırlığındaki, 6,17 metreküp hacmindeki Apollo’nun entegre kumanda ve servis modülleri. Kumanda modülü mürettebatı barındırıken servis modülü de itkiyi sağlayan elektriksel gücün depolanması görevini üstlenmiş. Satürn roketi ile fırlatılan bu modül astronotların ilk önce Ay yüzeyine inmelerini sağlamış, sonra da Rusların Soyuz uzay üssüne ABD mürettebatını taşımış.

İkinci sıra dünyanın en büyük ve en güçlü partikül ivmelendiricisi “The Large Hadron Collider (LHC)”a uygun görülmüş. 27 km uzunluğundaki bileziğinde -271 derecede toplam 1626 adet süperiletken mıknatıs bulunan LHC aralarında 10 km mesafe bulunan parçacıkları ivmelendirip çarpıştırmak için geliştirilmiş. LCH CERN tesisi bünyesinde, İsviçre’de kurulu.

Şeref kürsüsü “Uzay Mekiği”ne tahsis edilmiş. 2.5 milyon parça, 370 kilometre kablo, 1440 devre kesici, 1060 valf, 27.000 adet yalıtım şiltesi içeren mekik kalkıştan yalnızca sekiz buçuk dakika sonra saatte 28.002 kilometre hıza erişebilir. Bu hız bir tüfek mermisinden dokuz kat daha yüksek. Üstelik uzay mekiği 2,04 milyon kilogram ağırlığında! Eğer mekiğin ana motorları yakıt yerine su pompalamış olsaydı orta büyüklükteki bir yüzme havuzunu 25 saniye içinde doldurabilirlerdi. Kalkış sırasında her bir saniyede 10 ton yakıt tüketen mekik bu sırada 3.315,6 derece sıcaklığa ulaşmakta ve tabii buna dayanmakta.

• • •

Warm up süresi minimum, çok değişik fonksiyonları yüksek hızlarda icra eden, fireleri az, enerji verimi yüksek, kendini teşhis ve tedavi edebilen gelişmiş makinalar yapabilmek istiyorsak başka alanlardan beslenmek, benchmarking yapmak şart. Tıpkı paradigma körlüğünden, aynı fikirler içine sıkışıp kalmaktan kurtulmak isteyen Henry Ford’un mezbahadan esinlenip montaj hattı konseptini yaratması gibi.