Kearney’in Enerji Enstitüsü ve diğer partnerlerin iş birliğiyle hazırladığı Dünya Enerji İstatistikleri İncelemesi 2023 raporu yayımlandı. 1952 senesinden bu yana hazırlanan ve bu yıl 73’cüsü yayımlanan rapor, dünya enerji piyasasındaki gelişmeleri analiz ediyor. Rapora göre; 2023 üretim ve tüketimde rekor kırılan bir yıl olduğu belirtildi. Enerji piyasasında talep pandemi öncesine, 2019’daki seviyesine dönerken, tedarik zincirlerindeki sorunlar azaldı.

Kearney Türkiye Direktörü Onur Okutur; “İklim değişikliği ile mücadelede Net Sıfır 2053 hedefi ile üzerine düşen rolü yerine getiren Türkiye, dünyanın aksine daha kararlı adım atıyor. Dünya genelinde  tüm fosil yakıtların birincil enerjideki payı yüzde 1,5 ve kömür tüketimi de yüzde 1,6 artarken, Türkiye’de, doğal gaz tüketimi yüzde 5,5 kömür tüketimi ise yüzde 6,3 azaldı. Bununla birlikte Türkiye’nin hidro dışı yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretiminin toplamdaki payı, yüzde 22.6'ya yükselerek, küresel ortalama olan yüzde 15.8'in üzerine çıktı.” dedi.

2023 senesinde doğal gaz talebi aynı oranda kalırken, ham petrol üretimi tarihinde ilk kez 100 milyon varil seviyesine aştı ayrıca kömüre olan talepte devam etti. Yenilenebilir enerji tüketimi toplam birincil enerji tüketiminden 6 kat daha hızlı büyüdü.  Elektrik talebi toplamda birincil enerji tüketiminden yüzde 25 daha hızlı artı gösterdi. Rapor, dünyadaki toplam birincil enerji tüketimine ilişkin durumu gözler önüne serdi. Buna göre birincil enerji tüketimi yüzde 2 artış sağlarken, yenilenebilir enerjinin toplam içindeki payı yüzde 0,4 ‘lük artışla yüzde 14,6’ya yükseldi.

Adsız Tasarım 2024 07 03T151240.077

 Dünya Enerji İstatistikleri İncelemesi 2023 Raporu’nda, enerji alanındaki gelişmelerin iklim değişikliğine yol açan karbon emisyonuna etkileri de yer alıyor. Buna göre enerji alanında kırılan pek çok rekorun yanı sıra, 2023 yılı karbon salımına ilişkin bazı veriler şöyle:

Endüstriyel enerji kullanımından kaynaklanan sera gazı emisyonları yüzde 2,1 artışla 2022'de belirlenen rekor seviyeyi aştı. Enerjinin doğrudan kullanımından kaynaklanan emisyonlar ilk kez 35 GtCO2 e’yi de aşarak 40 GtCO2 e seviyesinin üzerine çıktı.  Metan ve endüstriyel süreçlerden kaynaklanan emisyonlarla birlikte termik kaynaklı karbondioksit emisyonları yüzde 7 yükseldi. 

ELEKTRİK ÜRETİMİNDE KÖMÜR HÂLÂ İLK SIRADA

Adsız Tasarım 2024 07 03T151936.900

Yayımlanan rapora göre, küresel elektrik üretimi 2023’te yüzde 2,5 artış göstererek 29.925 TWh ile yeni bir rekora ulaştı. Rapora göre küresel elektrik üretimi 2023’te yüzde 2,5 artışla 29.925 TWh ile yeni bir rekora imza attı. Elektrik üretimine kaynaklar bazında bakıldığında en büyük payın yüzde 35 ile kömüre ait olduğu kaydedildi. Doğalgazın elektrik üretimindeki payı ise yüzde 23 oldu. Yenilenebilir kaynakların payı yüzde 30’a ulaşırken, nükleer ise yüzde 9 ile kendi payını korudu. Petrol ve petrol türevlerinden elde edilen elektriğin toplam içindeki payı ise yüzde 2’de kaldı. Dünyada güneş ve rüzgâr enerjisi kapasitesindeki hızlı artış 2023 yılında da devam etti. Bir yılda devreye giren güneş enerji santrali (GES) ve rüzgâr enerji santrali (RES) kapasitesi 462 gigavat (GW) oldu. Böylelikle bir yılda devreye giren toplam kapasitede yeni bir rekor daha kırılmış oldu. Yeni eklenen kapasitenin yüzde 75’i (346 GW) güneş enerjisinden oluşurken, kapasite artışında en büyük pay Çin’den geldi.

ENERJİDE AÇLIK VE PARİS HEDEFLERİNDE GECİKME

Kearney Ortağı ve Enerji Dönüşüm Enstitüsü Direktörü Dr. Romain Debarre, küresel sıcaklıkların ortalama 1,5°C'ye yakın artmasıyla 2023’ün en sıcak yıl olarak kayıtlara geçtiğini vurguladı. Raporla iklim değişikliği ve jeopolitik bozulmanın enerji piyasaları ve destekledikleri ekonomiler üzerindeki etkilerinin de ortaya koyulduğunu ifade eden Debarre “Fosil yakıtların rekor düzeyde tüketildiği ve enerjiden kaynaklanan rekor düzeyde emisyonların yaşandığı buna karşılık giderek daha rekabetçi hale gelen rüzgâr ve güneş enerjisinin de etkisiyle yenilenebilir enerji kaynaklarının rekor düzeyde üretildiği enerji açlığı çeken dünya ile karşı karşıyayız” dedi.

2023’ün fosil yakıt tüketimi ve enerji emisyonları açısından da bir rekor yılı olduğunu kaydeden Debarre, “Paris İklim Zirvesi hedefleriyle gerçek bir kopukluk görüyoruz ve geçişin ilerlemesi çok yavaş. Bu raporun, dünya genelindeki hükümetlerin, dünya liderlerinin ve analistlerin, önlerindeki zorluk konusunda net görüşlü olmalarına ve dünya genelinde temiz enerjinin kullanımını teşvik etme ve etkinleştirme konusunda öncülük etmeye hazır olmalarına yardımcı olmasını umuyoruz” diye konuştu.

TÜRKİYE'DEN EMİN ADIMLAR

Adsız Tasarım 2024 07 03T151356.854

Kearney Türkiye Direktörü Onur Okutur, dünya ortalamasının üzerinde bir hızla büyüyen Türkiye’nin, enerji denklemindeki etkin aktörlerden biri haline geldiğini ifade etti. Okutur, “Türkiye artan enerji ihtiyacına rağmen Net Sıfır 2053 hedefi ile iklim değişikliğiyle mücadelede de aktif rol üstleniyor. Türkiye elektrik üretim kapasitesini arttırırken, ağırlıklı olarak yenilenebilir kaynaklardan faydalanıyor.’’ dedi.

Onur Okutur, yeşil enerji kullanımı her geçen gün artsa da tüm dünyada fosil yakıtların toplam enerji tüketimi içinde ciddi paya sahip olmayı sürdürdüğünü hatırlattı. Okutur, “ Türkiye ise burada dünyanın tersine çok ciddi adımalar atıyor. Küresel ısınma ve hava kirliliği ile mücadelede kömürden uzaklaşmak kritik önem taşıyor. Bu konuda da Türkiye net bir tavır sergiliyor. Dünya genelinde  tüm fosil yakıtların birincil enerjideki payı yüzde 1,5 ve kömür tüketimi de yüzde 1,6 artarken, Türkiye’de, doğal gaz tüketimi yüzde 5,5 kömür tüketimi ise yüzde 6,3 azaldı.  Bununla birlikte, Türkiye’nin hidro dışı yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretiminin toplamdaki payı yüzde 22.6'ya yükselerek, küresel ortalama olan yüzde 15.8'in üzerine çıktı.’’ diye konuştu.

2024 İlk Çeyrek Karını Yüzde 290 Artırdı 2024 İlk Çeyrek Karını Yüzde 290 Artırdı

Dünya Enerji İstatistikleri İncelemesi 2023 Raporu’nun dünya genelindeki sektör karar vericilerine ve analistlere, net sıfıra giden yolda olumlu eylemlerin geliştirilmesine yardımcı olacak veriler sağladığını belirten Okutur, raporda daha öncekilerden farkı olarak ilk kez şu verilere de yer verildiğini açıkladı:

Enerji dönüşümünün anahtarlarından biri olan hidrojen için yeşil ve mavi hidrojen üretim kapasiteleri

Karbon yakalama, depolama projelerinin kapasiteleri

Karbon fiyatlarındaki değişimleri

Şebeke tipi elektrik depolama sistemlerinin kapasiteleri

Özellikle güneş paneli ve batarya üretimi için kritik minerallerin üretim hacimleri ve fiyatları

Editör: Haber Merkezi