Binlerce yıl bu tarzda sürdürülen bakım anlayışı 1950 yılında bir grup Japon mühendisin getirdiği yeni bakış açısı ile paradigma değişikliğine uğradı. Ekipmanlara arıza yapmamaları için ilgi göstermek ve parçaları görünümleri iyi olsa dahi belirli bir kullanım süresi sonrasında değiştirmek şeklinde uygulanan yeni yaklaşıma “Önleyici Bakım” adı verildi. Önleyici bakım arıza oranlarını hatırı sayılır derecede düşürdü. Ancak kullanılabilirliklerinin bitmeden parçaların atılması, bakım işçilik saatlerinin uzaması sistemin benimsenmesinin önüne haklı olarak geçti. Sistemin bu zaaflarını dikkate alan Japonlar 10 yıl içinde yepyeni bir konsept daha geliştirdiler. Ekipmanları, tasarım aşamasındayken daha güvenilir ve daha az bakım gerektirir şekilde üretme (bakım için tasarım) yaklaşımı ile ekipmanları kullanan operatörlerin de bakım çalışmalarına katılması şartını bir araya getirerek “Toplam ÜretkenBakım” felsefesini yarattılar.

“Toplam Üretken Bakım” önce bakımcılık mesleğini Tesis Mühendisliğine” sonra kalite iyileştirme çalışmalarını “Kaizen”e, nihai olarak da üretim yönetimini de “Yalın Üretim” kavramlarına dönüştürdü. Öğrenciliğim sırasında konuyu anlatan hocamız Toplam Üretken Bakımı imalat dünyasının gelebileceği son nokta; “nirvana” olarak görmekteydi.

Oysa ünlü İngiliz düşünür Sir Arthur Clarke’ın üçüncü kanunu “yeterince gelişmiş teknoloji sihirden ayırt edilemez” hükmünü icra edip, bakım işine teknoloji değince her şey değişti. Önleyici bakım döneminde yapılan “dinle, bak, kokla, hisset” yerini öncü göstergelere bıraktı. Ekipmanlara Check Up yapabilmemiz sayesinde sorunlar sinsice gelişmelerinden haberimiz olmaya başladı. Bu durum bakım tarihinde yepyeni bir dönemin başıydı: Kestirimci Bakım (Durum İzleme). Biraz uzun bir cümleyle kestirimci bakım “bir ekipmanın durumundaki veya performansındaki değişikliklere ilişkin verileri sistematik biçimde toplayıp, analiz edip, değerlendirerek sistemin çalışmasını maliyet etkin biçimde sürdürecek düzeltici eylemleri belirleme süreci şeklinde tanımlanmakta.

Durum İzleme titreşim analizi, yağ analizi, tahribatsız muayene (X ışınları, kalınlık testi vb), performans istatistiklerinin tutulması, termografi, ultrason, motor akım analizi gibi yöntemlerle gerçekleştirilmekte.

Üretkenlik artışı, ekipman ömrünün uzaması, planlanmamış duruşların azalması, onarım zamanlarının kısalması, arızaların kök nedenlerinin bulunması, tasarım iyileştirme, ürün kalitesinde düşüşler olmaması, iş emniyetinin arzulanan düzeyde kalması gibi yararları bulunana Kestirimci Bakım ülkemizde yeteri kadar kullanılmıyor.

2013’e ilişkin kestirimim daha çok fabrikamızın Kestirimci Bakım’ın yararlarını kestireceği yönünde….