Ancak asıl yarar otomasyonda yatar. Nasıl makineleri operatörlere kullandırmak yerine robotları çalıştırıyorsak, yazılımları da bizim kullanmamız yerine kendi kendilerine çalışabilir hale getirebilirsek çok önemli bir gelişmeyi sağlamış oluruz.
Bu düşüncenin ürünü “software agent” veya “intelligent agent” adı verilen yazılımlardır. Yazılımın isminde yer alan agent kelimesi dilimizde iki ayrı kelime ile ifade ediliyor. İlki acenta, ikincisi de ajan. Bu kelimeleri ayrı yerlerde, sanki değişik anlamlara geliyormuşçasına kullanıyorsak da tek anlamı “birinin yerine hareket eden kişi” şeklindedir. Yazılım ajanları da bizim manipülasyonu delege ettiğimiz aracılardır. İşleri de kullanıcının arzu ettiği görevleri yerine getirmektir.
Yazılım ajanları farkına varmasak da çeşitli yerlerde karşımıza çıkmakta. Amazon’da bir kitap aradığımızda bize başka kitaplar öneren program, Excel’de çalışırken ara sıra beliren (sinir) adam gibi. 

Ajanlar proses otomasyonu ile makine otomasyonu alanlarında da kendilerine hızla yer açmaktalar. DCS’ler içinde çok sayıda ajan sistemin yeni konfigürasyonuna uyum sağlamaya, beklenmedik koşullara uygun tepkiler vermeye ve özel görevleri yerine getirmeye yardım etmekteler. Kendilerini bir sistemden diğerine taşıyabilmeleri, öğrenme özellikleri değişik düzeylerdeki kontrol görevlerini üstlenmelerini sağlamakta.

Ajanların yüksek potansiyelleri yakın gelecekte kesikli otomasyon alanında da  ön plana çıkacakları umudu veriyor. Bugün için bu teknolojiyi bu alanda kullanan tek firma öncü Rockwell Automation. Otonom İşbirliği sistemi (Autonomous Cooperative System; ACS) adı ile geliştirdiği çok ajanlı platformu Rockwell’in ControlLogix ve Flexlogix grubu PLC’lerinin yeteneklerini arttırıyor. ACS her PLC’nin değişik sayıda ajanı içinde barındırıp karmaşık görevleri üstlenmesine olanak sağlıyor. Örneğin makinenin komponentleri değiştiğinde uyum kendiliğinden gerçekleşiyor. Rockwell, ajan teknolojisi ile duruma göre hareket edebilen çok değişik endüstriyel kontrol uygulamaları geliştiriyor. Örneğin haddehane, askeri gemi, HVAC gibi alanlarda normal ötesi durumlar oluştuğunda ajanlar insandan daha hızlı biçimde optimal çareler üretiyorlar. Yaptığı her işi her zaman tam yapan Rockwell bir de Manufacturing Agent Simulation Tool (MAST) geliştirmiş. Bununla ajanların davranışlarını simüle edip sorunları öngörmeyi ve önlemeyi sağlıyorlar. MAST’a yazılım ajanlarının ince ayarlarının yapıldığı yer de diyebiliriz.

Yerli-yabancı nice ABD ajanı içinde tek sempati duyduğum sayfa komşum Rockwell’inkiler...