Makine üreticileri için sektöre özgü riskler ve fırsatlar aşağıda yer alan beş maddede özetlenebilir. Öncelikle bu konuların değerlendirilmeye alınması, sürdürülebilirlikle ilgili risklerin ve fırsatların belirlenmesi için bir başlangıç noktası olacaktır. Her işletmenin, bu konuları kendisi açısından değerlendirmesi gereklidir. Bu değerlendirme sonucunda, konunun kendisi için bir risk veya fırsat olup olmadığına karar vermelidir. İşletmeler, sektöre özgü riskleri ve fırsatları analiz ettikten sonra, kendi faaliyetlerine özgü içsel ve dışsal hususları değerlendirmelidir.
1. ENERJİ YÖNETİMİ:
Enerji, endüstriyel makine imalatında kritik bir girdidir. Kullanılan enerji türü, tüketilen miktar ve enerji yönetimi stratejileri, üretilen ürünlerin türüne bağlıdır. Tesiste üretilen elektrik, şebekeden temin edilen elektrik ve alternatif enerji kullanımı dahil olmak üzere, bir işletmenin enerji karması enerji arzının maliyetini ve güvenilirliğini ve nihayetinde işletmenin maliyet yapısını ve yasal uyum riskini etkileyebilir.
Toplam tüketilen enerji, şebeke elektriğinin yüzdesi ve yenilenebilir enerjinin yüzdesi gibi metrikler, işletmenin bu konudaki durumunun ve alınabilecek aksiyonların belirlenmesini sağlayacaktır.
2. İŞGÜCÜ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
Endüstriyel makine imalat tesislerinde çalışanlar, ağır makineler, hareketli ekipmanlar ve elektrik tehlikeleri gibi unsurlara maruz kalmaları nedeniyle sağlık ve güvenlik riskleriyle karşı karşıyadır. Güçlü güvenlik protokollerinin uygulanması ve bir güvenlik kültürünün teşvik edilmesi yoluyla işletmeler, güvenlik ve sağlıkla ilgili maliyetleri indirebilir, hukuki uyuşmazlıkları ve iş kesintilerini azaltarak verimliliği artırabilir.
Yaralanma veya ölümle neticelenen kazaların toplam çalışma sürelerine oranları gibi metrikler, işletmenin bu konudaki durumunun ve alınabilecek aksiyonların belirlenmesini sağlayacaktır.
3. KULLANIM AŞAMASINDA YAKIT EKONOMİSİ VE EMİSYONLAR
Sektöründeki birçok ürün fosil yakıtlarla çalışmakta ve kullanım sırasında sera gazı ile diğer emisyonlarını salmaktadır. Daha iyi yakıt ekonomisine yönelik müşteri tercihleri ile emisyonları sınırlayan düzenlemelerin birleşimi, sektörde enerji verimli ve daha düşük emisyonlu ürünlere olan talebi artırmaktadır. Bu nedenle, bu özelliklere sahip ürünler geliştiren işletmeler artan pazar payını yakalayabilir, düzenleyici risklerini azaltabilir ve marka değerlerini iyileştirebilir.
Üretilen ve satılan ürünlerin satış ağırlıklı yakıt verimliliği, gibi metrikler işletmenin bu konudaki durumunun ve alınabilecek aksiyonların belirlenmesini sağlayacaktır.
4. MALZEME TEDARİĞİ
Sektördeki işletmeler, ürünlerinde kritik malzemeler kullanıldığında tedarik zinciri risklerine maruz kalır. Sektördeki işletmeler, çoğu yalnızca birkaç ülkeden temin edilen ve jeopolitik belirsizliklere konu olabilen, ikamesi az ya da hiç olmayan kritik malzemelerle üretim yapmaktadır. Ayrıca, diğer sektörlerden gelen artan küresel talep nedeniyle bu malzemeler için rekabetle karşı karşıyadırlar; bu durum fiyat artışlarına ve arz risklerine yol açabilir. Kritik malzemelerin kullanımını alternatifler yoluyla sınırlayan ve aynı zamanda tedariği güvence altına alan işletmeler, arz kesintileri ve dalgalı girdi fiyatlarından kaynaklanan finansal etkileri azaltabilir.
İşletme bu konudaki durumunun ve alınabilecek aksiyonların belirlenmesini için kritik malzemelerin bulunabilirliğini ve erişim sınırlamalarını, olası fiyat değişikliklerini, jeopolitik gelişmeleri, düzenleyici ve itibara ilişkin riskleri değerlendirmelidir.
5. YENİDEN ÜRETİM TASARIMI VE HİZMETLERİ
Endüstriyel makine ve ekipman imalatı; çelik, demir, alüminyum, cam, plastik ve diğer malzemelerin büyük miktarlarda kullanımını gerektirir. Endüstriyel makine sistemlerinin yenilenerek tekrar üretilmesi, yeni makinelerin üretimi için gereken hammadde miktarını sınırlama fırsatı sunacaktır. İşletmeler, kullanım ömrünü tamamlamış parçaları yeniden üretilmiş makinelerin yapımında tekrar kullanarak maliyet tasarrufu elde edebilir ve bu makineleri müşterilere yeniden satabilir.
Yeniden üretilmiş ürün, kullanım ömrünü tamamlamış (daha önce satılmış, aşınmış veya işlevini yitirmiş) bir ürün ya da bileşenin, endüstriyel bir süreçten geçirilerek orijinal çalışma durumuna geri döndürülmesi (yani “yeni gibi” kabul edilmesi) olarak tanımlanır. Yeniden üretim hizmetleri, kullanım ömrünü tamamlamış ürünlerin onarılması, yenilenmesi veya yeniden üretilerek orijinal çalışma durumuna geri getirilmesi hizmetinin sunulması olarak tanımlanır.
Yeniden üretilmiş ürünler ve yeniden üretim hizmetlerinden elde edilen gelir tutarı ve toplam gelirlere oranları gibi metrikler, işletmenin bu konudaki durumunun ve alınabilecek aksiyonların belirlenmesini sağlayacaktır.
Dr. Mustafa Cenk Uludağ