Ferraris’in Royal Academy of Science of Turin’deki sunumunun son cümlesi “motorun ticari bir değeri yoktur” gerçek bir talihsizliktir. Bu görmezliği her elektrik mühendisinin hayranlık duyduğu Nicola Tesla fırsat olarak kabul etmiş 1888’de üç patent almıştır. İlk patent dört kutuplu, kendi kendine kalkış yapamayan relüktans motoru, ikinci patent kendi kendine kalkış yapan endüksiyon motoru, üçüncü patent de doğru akım uyarma sargılı (burayı İlhami Çetin hocamızın kelimeleri ile yazdım, saygılar sevgiler kendilerine) senkron motor içindir. Westinghouse bu patentlerin hepsini satın almış ve Tesla’yı da patentleri geliştirmesi için istihdam etmiştir. Ancak motor bugünkü şekline Mikhail Dolivo-Dobrovolsky ikilisi tarafından getirilmiştir.
1970’lere kadar elektrik motorları plakalarında yazan gücü vermek ve çalışma karakteristiklerini makul bir maliyet düzeyinde tutacak şekilde tasarımlandılar. Verimli çalışma hedefler arasında yer almadı, yalnızca kitaplarda kaldı. O kadar ki dönemin mühendisleri işletmeyi (ve kendilerini) garantiye almak için hep gerekenden daha büyük güçtekileri kullandılar. Ancak enerji krizinin çıkması ile birlikte üreticiler enerji verimi yüksek modelleri öne sürmeye başladılar. Buna karşın standart motorlar da hep gündemde kaldı. Fiyatlarının düşük olması, “toplam yaşam çevrimi maliyeti” kavramını bilmeyen satın almacılar için cazibesini korudu.
Günümüzde motor üretimi karlılığı dikkate almak zorundadır. Piyasa baskısı fiyatların minimumda tuttuğundan çare çok yüksek adetlerde üreterek ölçek ekonomilerini yakalamaktır. Her firma bunu başaramadığı için Ar-Ge’ye kaynak ayıramamakta ve rekabet edememektedir. Bu nedenle de 50 trilyon avro dolayında tahmin edilen dünya pazarından yalnızca çok küçük bir pay alabilmekteyiz. Ancak ölçek ekonomisi yakalamış bir firma sayesinde milli olmasa da yerli bir ürünümüz olacak. Bu firma yüz ölçümü olarak Konya’dan küçük, 22,4 milyon nüfuslu Taiwan’dan: TECO. 28 Haziran cuma günü TECO Yönetim Kurulu Başkanı Theodore MH Huang Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan’ın da bulunduğu toplantıda ülkemizde bir milyar dolarlık yatırım yapacağını açıkladı. TECO’nu bu yatırımdaki ortağı da Dalgakıran firması. Enerji verimliliği ve ölçek ekonomileri konularına dikkat çeken Sayın Adnan Dalgakıran da yatırımın ülkemiz OEM’lerine rekabet gücü kazandıracağına işaret etti. Toplantı büyük heyecan yarattığı için iş dünyasından muazzam bir katılım vardı. Herkesi yazamıyoruz ama TECO’yu ikna etmede çok büyük emeği geçen sevgili Aykut Açıkgöz’e (EMCEKARE) teşekkür ediyoruz.