New York Taksi Ve Limuzin Derneği’nin açıklamasında temel sorunun orada bir servis ağı bulunmaması ile yedek parça envanterinin tutulmaması olduğunun altı çiziliyordu. Ancak sonradan New York Belediye başkanının ağzından “İki yıl sonra arabanın tekerleklerinin düşmesini istemeyiz” sözleri çıktığını KARSAN’ın yetkililerinden öğrenince konunun başka boyutlarının da eksik olduğu ortaya çıktı. Bu yazıda onlara değiniyorum.
Bir otomobil tasarımı yaparken kesinlikle yalnızca endüstriyel tasarım dediğimiz hoş görünüm yaratmakla yetinilemez. Bunu mühendislik tasarımı ile tamamlamak zorunludur. Mühendislik tasarımı kapsamında yürütülen başlıca analizleri şöyle sıralayabiliriz:
- Gövde yakıt tüketimini (dolayısıyla emisyonu) azaltacak bir hava akışı yaratmalıdır.
- Dinamik stabilite için yükseklik minimal düzeyde tutulmalıdır
- Güvenilirlik açısından çok önemli olduğundan motorun, frenlerin ve diğer bileşenlerin etkin soğutması sağlanmalıdır
- Aracın hoşa gitmeyen rüzgar sesi çıkarmaması garanti edilmelidir.
- Islak havada görüş kaybı yaşanmayacağı ispatlanmalıdır.
- Parçaların dinamik mukavemetleri ve yorulma analizleri yapılmış olmalıdır.
Bu analizler yapılıp önüne konmuş olsaydı New York Belediye Başkanı o lafı edemezdi!
* * *
Bugüne kadar Türk firmaları hep ‘contract manufacturer’ olarak çalıştı. Bize ürünün komple tasarımı dışarıdan hazır geldi. Sadece arabanın değil, arabayı üretecek süreçlerin de tasarımı ana firmanın merkezinde yapıldı. O kadar ki fabrikanın yerleşim planı ölçülü, biçili olarak, montaj hatları ve iş istasyonları döngü süreleri, operatör sayıları hesaplanmış olarak gönderildi. Burada sadece kuruldu ve işletildi.
Bunları bilmeden ve tabii hakkıyla yapmadan global pazardan pay kapmak olanaksızdır. Türkiye otomotivde marka yaratmak istiyorsa mühendislik analizlerini de, süreç tasarımını da, tedarik zinciri kurmayı da öğrenmek zorundadır. Üstelik bunlar yeter değil, gerek koşullardır
Cehaletin en düşük mertebesi ne bilmediğini bilmemektir!