Güç kalitesizliğin elektronik tüketeçlerin ömürlerini kısaltması ve diğer zararları bu durumun nedeni. Fabrikalarda verimlilik kayıpları ve ürün kalitesizlikleri yaratıyor. Motorları aşırı ısıtıyor, titreşimler oluşturabiliyor. Bunlardan başka bir de güç kalitesizliği zarar vermesin diye yapılan harcamalar var. Hastanelerdeki bu tür yatırımlar büyük kayıplara yol açıyor. A.B.D.’de kalitesizliğin maliyetinin yılda 100 milyar doları aştığı bulgulanmış. Günümüzde her tesisin kendi kalitesizlik karakteristiğinin farkında olması ve buna karşı önlemler geliştirmesi salık veriliyor. Bu işin tüketim tarafı. Üretim tarafında da güç santrallerinin kalite iyileştirme programları başlatmaları öneriliyor. Hatta kalite düzeyinin web üzerinden izlenmesi konuşuluyor.
* * *
Güç kalitesi geniş bir kavram olarak hem teknik, hem de ekonomik kıstaslara göre değerlendiriliyor. Teknik kıstaslar ‘bulunabilirlik’ ve ‘güvenilirlik’, ekonomik kıstas da ‘üretkenlik’. Kaliteden söz edebilmemiz için her şeyden önce güç arzı sürekli olmalı. Bulunabilirlik bu vurguyu yapıyor. Diğer teknik gösterge olan güvenilirlik; frekans, gerilimin etken değeri, gerilimde geçici olarak oluşan çukur ve tepeler, fazlar arası dengesizlikler, kırpışmalar, çentikler, elektromanyetik girişim, doğru gerilim bileşeni ve harmonik gibi alt indeksler içeriyor. Bunlardan gerilim ve frekansın sürekli olarak anma değerlerinde kalması, diğerlerinin de hiç olmaması gerekiyor. Ancak mevcut teknoloji düzeyinde kaçınılmaz oldukları için standartlar belirli sapmaları kabul ediyor. Sektörümüzde standart denince akla, haklı olarak Sayın Sabri Günaydın geldiğinden bu konuyu kendilerine bırakıyoruz.
* * *
Üçüncü kıstas olan ‘üretkenlik’ gücün ucuza üretilmesinin önemini belirtmekte. Eğer güç düşük üretkenlikle elde ediliyorsa maliyetler yükseliyor. Bu da fiyatları şişirdiği için alım gücünü azaltarak müşterinin kalite algısını bozuyor. Böylesi bir durumda güvenilirlik bileşenleri ne kadar iyi olursa olsun değeri kalmıyor. Bulunabilirlik prizde gücün olması değil ondan yararlanabilecek koşulların oluşması şeklinde yorumlanınca yüksek enerji maliyetleri ile güç kalitesizliği buluşuyor. Kalite uzanamayacağım düzeyde ise ne anlamı var? Sorusunu sorduruyor.
Ferrari için de çok kaliteli diyorlar, ama binemeyecekler için ne değer ifade ediyor!
Not: Zamlı faturalar sanayicileri de tüketicileri de kötü etkiledi. Bir yandan da aydınlatmada kullanılan kaynakların, örneğin fener! topluma yüksek maliyet getirdiğini gördük. Bir yandan tasarruf yapıp diğer yandan aynı aydınlık düzeyinde kalmak için pratik bir önerim var: ayna kullanmak. Yansıttıkları ışık faturalarınızda düşüşlere neden olacaktır.