Avrupa’nın bir zamanlar durmaksızın yükselen güneş enerjisi grafiği, SolarPower Europe’un yeni “AB Güneş Enerjisi Piyasası Görünümü 2025–2030” raporuna göre bu yıl tarihin kırılma anlarından birine ilerliyor. 2025 yılı neredeyse 10 yıldır ilk kez pazarın daraldığı bir yıl oldu. Uzun süredir süregelen büyümenin ardından gelen bu sessiz düşüş, yalnızca doğal bir düzeltme olarak görülmüyor; rapor, bunun çok daha derin yapısal sorunlara işaret ettiğini söylüyor. AB genelinde 2025 yılında kurulan yeni güneş kapasitesi 65,1 GW ile %0,7 düşüş gösterdi ve bu düşüşün şimdilik durmaya niyeti yok.
KONUT ÇATI PAZARINDA SERT FREN
Enerji krizinin ardından olağanüstü ivme yaratan çatı üstü güneş pazarı, destek mekanizmalarının kaldırılmasıyla birlikte 19 ülkede birden daralmaya geçti. Konut segmentinin yıllık kurulumlardaki payı 2023’ün yarısına düşerek %14’e kadar çekildi. Buna karşılık, büyük ölçekli şebeke projeleri ilk kez tüm yıllık kurulumların %50’sini aştı. Ancak bu segment bile şebeke tıkanıklıkları, izin süreçleri, negatif fiyatlar ve düşen yakalama oranları nedeniyle baskı altında.
Avrupa’nın uzun süredir konuşulan yapısal darboğazları, artık yalnızca teknik bir engel değil; yatırım iştahını aşındıran bir gerçeklik.
GÜNEŞ ENERJİSİ ARTARKEN DEĞER YAKALANAMIYOR
Daralan pazara rağmen güneş enerjisi, AB elektrik sisteminde tarih yazıyor. 2025’te güneşin elektrik üretimindeki payı %13,4’e yükselirken; Haziran 2025’te güneş, ilk kez Avrupa’nın en büyük elektrik kaynağı haline geliyor.
Ancak paradoks burada başlıyor. Güneş üretimi artarken; şebeke esnekliği, depolama ve talep yönetimi yetersiz olduğu için sistem güneşin değerini tam olarak yakalayamıyor. Negatif fiyatlar artarken de bazı projelerin gelirleri eriyor ve yatırımcı güveni zayıflıyor.
AB 2030 HEDEFİNİ KAÇIRABİLİR
Raporun en sert uyarısı ise şu; 2030 hedefi artık risk altında. AB’nin 2030 için beklenen güneş kapasitesi hesaplarından 100 GW silindi.
- Hedef: 750 GW
- Gerçekleşme (Orta Senaryo): 718 GW
- Gerçekleşme (Düşük Senaryo): 664 GW
Yalnızca Yüksek Senaryo, yani AB’nin olağanüstü hızlı adımlar atması, 2030 hedefine ulaşmanın mümkün olabileceğini gösteriyor.
İKİ YIL DAHA DÜŞÜŞÜN ARDINDAN ZAYIF BİR TOPARLANMA
AB güneş pazarının 2025 ile sınırlı kalmayacağı, iki yıl daha düşüş yaşayacağı öngörülüyor. Toparlanma, ancak 2028’den sonra, elektrifikasyonun hızlanması ve depolama teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla mümkün görünüyor. Konut talebi ise en erken 2027’de denge bulacak. Şebeke ölçekli projelerde büyüme, güneş + batarya gibi hibrit modellerin yaygınlaşmasıyla yeniden ivme kazanabilir.
RAPORDAN GELEN SON ÇAĞRI
SolarPower Europe, raporu adeta bir bildiri tonu ile sonlandırıyor:
“Güneş enerjisi başarısızlığa uğratılamayacak kadar önemli. Avrupa, hemen harekete geçmezse yalnızca güneş hedefini değil, 2030 yenilenebilir enerji hedefini de kaçıracak.”
AB’nin acil ihtiyaçları ise şöyle sıralanıyor:
- Depolama yatırımlarını harekete geçirecek bir AB Esneklik Stratejisi
- Talep tarafı esnekliğini artıran regülasyonlar
- Dijitalleşmiş, genişletilmiş, modern bir şebeke
- Hızlı ve net izin süreçleri
- Çatı üstü güneş için istikrarlı politika çerçevesi