Üretici bakımı

Üretici bakımı

 

Tesislerde ekipman arızalarından kaynaklanan duruş maliyetleri birçok kullanıcıyı enerjisini daha sürekli hale getirmek için arayışa itmektedir. Burada üzerinde esas durulması gereken soru: Ekipmanın arızalanıp arızalanmayacağı değil, Ne Zaman? arızalanacağıdır. Elektrik ekipmanlarının ömür ve bakım yönetimi de bu soruya göre yapılır.
Kendimize birkaç soru daha soralım:

Ekipman arızalarının ana sebepleri nelerdir?

Her bir arızanın belirli giderme maliyeti bulunur. Peki, elektrik ekipmanında arıza gidermede yüksek maliyet çıkaran sebepler nelerdir?

 

10 yıllık bir periyod içerisinde Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İspanya’da yapılan çalışmalara göre elektrik yangınının ana sebebi olan ekipmanlarla ilgili tablo aşağıdaki gibidir.

 

 


Arızaların karşımıza çıkardığı ana problem duruş maliyetidir. Bu maliyetlerin detayına inecek olursak, küçük kapasiteli tesislerde 1 saat için ortalama değerler aşağıdaki gibidir.


Doğru bakım yapmanın 4 ana temeli bulunmaktadır.
1 – Kalifiye personel
2 – Doğru bakım prosedür, yazılım ve metodları
3 – Özel test cihazları ve bakım gereçleri
4 – Yedek parça montajı

1 – KALİFİYE PERSONEL
Ekipmanda bakım yapacak personelin, ekipmanın performansı ile ilgili tüm tasarım kriterleri ve uluslararası standartlara vakıf olması gerekmektedir. Ekipmanda bakım yapılacak noktaların bilinmesi ve doğru malzeme ile bakım yapılması, yapılacak testlerin yorumlanması konularında yeterli bilgi birikimine sahip personel ile ekipmanın emre hazır olma durumu artacaktır.
Diğer ve daha önemli bir husus ise, bakım yapacak personelin güvenliğidir. Özellikle kuvvetli akım tesislerinde yapılacak bakımlarda gerekli güvenlik önlemlerini alacak bilgi ve yetkiye sahip personel bulundurulmalıdır. Elektrik dağıtım sistemlerinde bakım yapacak personelin “Elektrik Kuvvetli Akım Tesislerinde Yüksek Gerilim Altında Çalışma İzin Belgesi”ne sahip olması bu anlamda büyük önem kazanmaktadır.

2 – DOÐRU BAKIM PROSEDÜR, YAZILIM VE METODLARI

Herbir ekipman için ayrı ayrı ve üretici tarafından teyid edilen bakım prosedürü oluşturulmalıdır. Aşağıda bir orta gerilim sigortası için bakım prosedürü ile ilgili başlıklar incelenebilir.

• Bakım yapılacak sigortanın takibi amacıyla etiketlenmesi
• Sigortanın görsel incelenmesi (boyanın bozulması, çatlaklar, korozyon vb)
• Sigorta tutucuların kontrolü
• Sinyal aksesuarlarının kontrolü
• Açma sisteminin kontrolü
• Sigorta dirençlerinin (mΩ) ölçülmesi ve sonucun yorumlanması

Bakım yapılacak ekipmanda gerekli güvenlik önlemlerinin nasıl, hangi araçlarla ve hangi yeterlilikte bir personel tarafından alınacağına dair güvenlik prosedürleri oluşturulmalıdır. Bu prosedürlerde belirlenecek önlem ve yöntemlerin ilgili ulusal ve uluslararası standart ve yönetmeliklere uygun olması gerekmektedir. Güvenlik önlemlerinde esas alınması gereken kural, “elektriksel güvenlik konusuna hakim, olası kaza tiplerin engellenmesi konusunda uzman bir personelin dahi dalgınlıkla hata yapmasını engelleyebilen önlemin alınıyor olduğunu garanti eden” metodu oluşturmak ve uygulamaktır.

IBsuite  - Online Bakım Veritabanı
Sistemin genel takibi ve zaman içerisinde ekipmanların tek tek performans durumlarının incelenmesi amacıyla Bakım Yönetim Yazılımı kullanılmalıdır. Schneider Electric tarafından geliştirilen bu yazılım ile internet üzerinden özel bir kullanıcı adı ve şifre ile tesisinize ait:

• Elektrik dağıtım ekipmanlarının özellikleri ve karakteristikleri
• Bakım ve servis operasyonlarında elde edilen veriler doğrultusunda ekipmanlarınızın güncel durumları
• Her bir ekipmanınıza yapılan bakım ve verilen servis hizmetleri ile planlanan bakımların listesi
• Ekipmanlarınızın servis raporları ve tavsiyeler tarihçesi
• Ekipmanlarınız hakkında istatistiki veriler

Bu yazılım ile; örnek olarak bir orta gerilim devre kesicide:
• Kesicinin karakteristikleri ve kullanıldığı lokasyon
• Son bakım tarihi
• Bir sonraki bakım tarihi
• Geçmişten bugüne yaşanan arızalar
• Kesicinin elektriksel ve kinematik testleri ile ilgili sonuçların gidişatı
• Kesici ile ilgili yedek parça stok durumu
• ...

gibi verilerin her an güncel olarak takip edilmesi mümkündür. Ekipmanlarda tek tek ve genel sistem üzerinde bu tür bilgilere sahip olmak, bakımların planlanması ve sistemlerin sürekliliği için büyük avantajlar sunmaktadır. Tüm bilgilerin farklı klasör ve kişilerde bulunması durumunda ise yaşanabilecek koordinasyon eksiklikleri, ekipmanın performans ve bakım takibi açısından yetersizliklere sebebiyet verecektir.

3 – ÖZEL TEST CİHAZLARI VE BAKIM GEREÇLERİ

Periyodik olarak yapılan bakımları test cihazı kullanılarak ve kullanılmadan yapılan bakımlar olarak ikiye ayırırsak;
Test cihazı kullanılmadan yapılan bakımlarda, ekipmanın performansında azalmaya yol açan şartlarda iyileşme gerçekleştirilir. Bu iyileştirmeler gözle, elle kontrol ve alet kullanarak sıkma, temizleme, yağlama vb gibi işlemlerden oluşmaktadır. Test cihazları kullanılarak ise mevcut performans durumu incelenir ve ekipmanın sağlaması gereken minimum performans ile kıyaslanarak olası arızalar için önlem alınır.

ProDiag Devre Kesici Test Platformu
Schneider Electric tarafından geliştirilen ve tüm markalarda kullanılabilen bir Alçak ve Orta Gerilim test platformudur. Yapılan test ve değerlendirmeler, devre kesicinin fabrika çıkışında yapılan testlere eşdeğerdir.


Ölçülen veriler aşağıdaki gibidir:
• Açma -  kapama zamanı
• Açma -  kapama hızı
• Kontak geçiş direnci
• Kontak eşzamanlılığı
• İzolasyon seviyesi
• Motor kurma zamanı ve akımı
• Açma bobini tepki süresi ve akımı
• Kapama bobini tepki süresi ve akımı
• Yardım kontakların kontrolü
• Ana Kontak açma ve kapamada yer değiştirme grafiklerinin çıkarılması
• Ana Kontak titreşim süresi
• Ana Kontaklarda aşırı yol alma mesafesi

Yukarıdaki testlerin sonuçlarına göre çıkabilecek sınıra yakın veya sınırlar dışındaki değerlerde problemin sebebi olan parça tespit edilerek değiştirilir. Burada yaklaşan arızalarda müsaade edilen limit değerler, devre kesicinin beslediği yükün kritikliği ve bir sonraki bakım tarihi göz önünde bulundurularak değerlendirilir.

ProCorona  - Kısmi Deşarj Test Platformu
Orta gerilim panellerde, yüzey deşarjlarının (korona efekti) temel sebebi nemdir. Sıcaklıkta büyük değişiklikler olduğu zaman bu etki daha da artar. Riski artıran diğer sebepler ise kirlilik, yıldırım vb.dir.
Deşarjlar, ilgili ekipmanda, geri döndürülmez bir şekilde, tehlikeli bozulmalar oluşturur. Bu olay, ultrasonik ölçümler yardımıyla erken teşhis imkanı bulunmaktadır. Alınan ölçüm sonuçlarına göre gerekli düzeltici ve önleyici önlemler alınır.

Testin tanımı:
Ultrasonik bir sensör vasıtası ile kısmi deşarjların tespit edilir.
Kaydedilen gürültüler sınıflandırılır
Paneller enerjili iken uygulanır, duruş gerektirmez.
Her marka panel için uygulanır.

ProSelect – AG Devre Kesici Test Platformu
Alçak gerilim devre kesicilerin açma ünitelerinde, beklenen koruma değeri ve süresinin doğruluğunun tespiti amacıyla yapılan test ve uzman raporudur. Tesislerinizdeki selektivite uygulamasının doğru çalıştığının kontrolüne yardımcı olur.



ProFusion  - Orta Gerilim Sigorta Test Platformu
Orta gerilim sigortalarda aşırı ısınma ve sigorta eğrisinde sapmalara sebep olabilecek direnç değişimi belirli aralıklarla kontrol edilmelidir.

Testin tanımı:
Sigorta direnxi (mΩ) ölçülerek, sonuç ProFusion yazılım veritabanındaki değerle kıyaslanır.
Database bir çok marka sigorta için tanımlanmıştır.

4 – YEDEK PARÇA MONTAJI
Bazı özel parçaların değişiminde yapılan hatalar, ekipmanın doğru ve güvenli çalışmasını engelleyebilir. Montaj sonrası özel ayar ve testler gerektiren parçaların üretici veya üreticinin yetkili servisi tarafından yapılması gerekir. Aksi durumda ekipman performansı düşecek, hatalı montaj yapılan parça diğer bir parçanın arızalanmasına sebep olabilecek ve personel ve tesis güvenliği konularında tehlikeli sonuçlar oluşabilecektir.

BAKIM VE TOPLAM SAHİP OLMA MALİYETİ

Kullanılan ekipmana sahip olmanın getirdiği maliyetleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Satınalma Maliyeti
• Finansman Maliyeti
• Bakım – Onarım maliyeti
• İşletme maliyeti (sarf malzemeler, yakıt vb)

Ekipmanın 1 yıla düşen toplam sahip olma maliyetini incelediğimizde:



Yukarıdaki yaklaşık maliyet ve ömür gösterim grafiği, standart özelliklerde bir sigortalı yük ayırıcı hücre için gösterilmiştir. Bakım yapılmadığı durumda arıza maliyetleri yükseldiği ve ekipman ömrünün en az olduğu görülmektedir. Burada işletmedeki doğrudan ve dolaylı zararlar göz önünde bulundurulduğunda arıza maliyetlerinin, önleyici bakım maliyetlerinden her zaman daha yüksek olduğu hatırlanmalıdır.
Bakım yapıldığında ise, özellikle bu bakım üretici bilgi birikimi desteği ile yapıldığında arıza bakım maliyetleri düşecek ve ekipman ömrü bakım yapılmadığı duruma göre ortalama olarak 1,65 kat artacaktır. 


HABERİN DEVAMI İÇİN AŞAÐIDAKİ LİNKLERİ TIKLAYINIZ:

Gerçek zamanlı mobil sistemlerin bakım yönetimine katkısı

Düzeltici önleyici bakım ve BIS maintenance yazılımı

Üretici bakımı
 

Güncelleme Tarihi: 22 Haziran 2010, 14:03
YORUM EKLE
Dergiler
Partnerler